|
آثار تحریم بر توسعه بیوتکنولوژی دارویی (مطالعه موردی ایران و کوبا)
|
هومن کاغذیان   ، احمد شوهانی*  ، مجتبی بیژنی |
| گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، تهران غرب، ایران |
|
|
چکیده: (56 مشاهده) |
تحریمها بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای فشار ژئوپولیتیکی، تأثیرات عمیقی بر مسیر توسعه زیستفناوری سلامت در کشورهای هدف بر جای گذاشتهاند. هدف این مقاله، تحلیل تطبیقی آثار تحریمها بر توسعه زیستفناوری دارویی در ایران و کوبا با تمرکز بر سازوکارهای نهادی، فناورانه و نوآورانه است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی–تطبیقی و مبتنی بر مرور نظاممند منابع علمی، اسناد سیاستی، نقشههای راه ملی و تجربیات تاریخی دو کشور انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که اگرچه تحریمهای اعمالشده علیه ایران و کوبا هر دو شامل محدودیتهای اقتصادی، مالی و تجاری بودهاند، اما ماهیت و الگوی اثرگذاری آنها متفاوت است. در ایران، تحریمها در حوزه زیستفناوری سلامت عمدتاً بهصورت فشارهای فناوریمحور بروز یافته و دسترسی به تجهیزات تخصصی، مواد اولیه حساس و انتقال دانش فنی را با محدودیت مواجه کردهاند. این فشارها در برخی مقاطع منجر به شکلگیری الگوهای «نوآوری اجباری» و توسعه ظرفیتهای بومی در حوزه واکسن و زیستدارو شده است، هرچند پراکندگی نهادی و ضعف هماهنگی میان بازیگران کلیدی، بهرهبرداری کامل از این ظرفیتها را محدود کرده است. در مقابل، تحریمهای فراگیر و ساختاری علیه کوبا، که کل اقتصاد، تجارت و لجستیک کشور را در بر گرفتهاند، دولت این کشور را به سمت اتخاذ یک الگوی متمرکز و یکپارچه در حکمرانی زیستفناوری سوق دادهاند. این انسجام نهادی، تابآوری زیستفناورانه کوبا را در برابر محدودیتهای خارجی تقویت کرده است. بر اساس نتایج این تحلیل تطبیقی، تقویت پیوند میان شبکههای تحقیقاتی و واحدهای تولیدی و ایجاد سازوکارهای پایدار تضمین خرید محصولات زیستفناورانه داخلی بهعنوان دو اولویت سیاستی کلیدی برای ارتقای تابآوری زیستفناوری دارویی ایران پیشنهاد میشود.
|
|
| واژههای کلیدی: بیوتکنولوژی دارویی، تحریم، توسعه، کوبا، ایران |
|
|
متن کامل [PDF 814 kb]
(41 دریافت)
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي اصیل |
موضوع مقاله:
سایر موارد
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
