Iranian Journal of Physiology and Pharmacology

fa رمزگشایی مکانیسم‌های پنهان بلع با استفاده از فیزیولوژی مقایسه‌ای در مدل‌های پستانداران Decoding the hidden mechanisms of swallowing using comparative physiology in mammalian models علوم اعصاب Neuroscience مروری-با دعوت سردبیر Review Article -by invitation اختلالات بلع (دیسفاژی) از شایع‌ترین و خطرناک‌ترین پیامدهای بیماری‌های عصبی هستند، با این حال مکانیسم‌های نهفته آن به دلیل محدودیت‌های مطالعه تهاجمی در انسان، هنوز به طور کامل شناخته نشده است. این مقاله مروری روایی با رویکرد «رمزگشایی» نشان می‌دهد که چگونه فیزیولوژی مقایسه‌ای در مدل‌های پستاندار، لایه‌های پنهان مکانیسم‌های بلع را آشکار می‌کند و این دانش چه بینشی برای گفتاردرمانی فراهم می‌آورد. در سطح آناتومی مقایسه‌ای، مطالعات بازسازی اشعه ایکس از ریخت‌شناسی در حال حرکت در ماکاک، فرضیه سنتی نقش غالب عضلات هایوئید در عقب‌کشی قاعده زبان را ابطال کرده و به جای آن نقش فشرده‌سازی ذاتی زبان را آشکار نموده است. در سطح بیومکانیک، تصویربرداری سه‌بعدی در خوک و ماکاک الگوهای پیچیده خمش و چرخش زبان را در حین جویدن و بلع نشان داده که شباهت شگفت‌انگیزی به حرکات زبان در انسان دارد. در سطح کنترل عصبی، ثبت همزمان آرایه‌های چندالکترودی از قشر حرکتی اولیه ماکاک و تصویربرداری پرسرعت از حرکت زبان، رمزگذاری دقیق شکل و حرکت زبان را در این ناحیه اثبات کرده است؛ یافته‌ای که امید به توسعه واسط‌های مغز-ماشین برای بازتوانی بلع را تقویت می‌کند. در سطح بالینی، مدل‌های جوندگان آسیب عصبی و مدل‌های بیماری‌های نورودژنراتیو نظیر سکته مغزی، پارکینسون و اسکلروز جانبی آمیوتروفیک، امکان غربالگری درمان‌های نوین و شناسایی عناصر پاتوفیزیولوژیک اختصاصی هر فنوتیپ را فراهم کرده‌اند. به طور کلی، فیزیولوژی مقایسه‌ای با رمزگشایی لایه‌های آناتومیک، بیومکانیک و عصبی بلع، نه تنها فرضیه‌های قدیمی را ابطال کرده، بلکه مسیرهایی عملی برای تشخیص و درمان اختصاصی دیسفاژی گشوده است. Swallowing disorders (dysphagia) are among the most common and dangerous consequences of neurological diseases; however, their hidden mechanisms remain unknown due to limitations of invasive human studies. This narrative review adopts a "decoding" approach to demonstrate how comparative physiology in mammalian models uncovers the hidden layers of swallowing mechanisms and what insights this provides for speech therapy. At the comparative anatomical level, X-ray Reconstruction of Moving Morphology (XROMM) studies in macaques have refuted the traditional hypothesis of a dominant hyoid muscle role in tongue base retraction, instead revealing intrinsic tongue compression. At the biomechanical level, three-dimensional imaging in pigs and macaques has revealed complex tongue flexion and roll patterns during mastication and swallowing, showing striking similarity to human tongue movements. At the neural control level, simultaneous recordings from multi-electrode arrays in macaque primary motor cortex and high-speed tongue imaging have proven precise encoding of tongue shape and motion in this region; a finding that strengthens the brain-machine interface promise for swallowing rehabilitation. At the clinical level, rodent models of nerve injury and models of neurodegenerative diseases, including stroke, Parkinson's, and ALS, have enabled novel therapy screening and identification of phenotype-specific pathophysiological elements. Overall, comparative physiology, by decoding the anatomical, biomechanical, and neural layers of swallowing, has not only refuted old hypotheses but also opened practical pathways for targeted dysphagia diagnosis and treatment. Understanding mechanism diversity across mammalian species provides a systematic framework for appropriate animal model selection and designing targeted speech therapy interventions.&lrm; بلع, دیسفاژی, فیزیولوژی مقایسه‌ای, گفتاردرمانی, مدل‌های پستاندار Swallowing, Dysphagia, Comparative physiology, Speech therapy, Mammalian models 43 59 http://ijpp.phypha.ir/browse.php?a_code=A-10-115-27&slc_lang=fa&sid=1 Karaneh Mahdavi کرانه مهدوی 10031947532846007476 10031947532846007476 No Department of Speech Therapy, School of Rehabilitation, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran روه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران Kimia Mahdavi کیمیا مهدوی 10031947532846007477 10031947532846007477 No Department of Basic Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tehran, Tehran, Iran گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Morteza Zendehdel مرتضی زنده‌دل 10031947532846007478 10031947532846007478 Yes Department of Basic Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tehran, Tehran, Iran گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران